Κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση: Τρελό trend και διαρκώς βλέπω γυναίκες σε ομάδες με θέμα την εμμηνόπαυση να διαρρηγνύουν τα ιμμάτιά τους, πως σώθηκαν κάνοντας κέτο. Ας ξεκινήσουμε αρχικά από το ότι μάλλον δεν έκαναν ακριβώς κέτο, απλά μείωσαν τους υδατάνθρακες λίγο.
Επίσης οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να τρώνε πολύ άσχημα, οπότε το να ξεκινήσεις να αποφεύγεις την ζάχαρη, το αλεύρι και να επικεντρωθείς στο να φας περισσότερες ανεπεξέργαστες τροφές, σίγουρα θα σε κάνει να νιώσεις καλύτερα. Οπότε δεν είναι ακριβώς η κέτο το θαύμα, όσο το ότι βελτιώθηκε εν γένει η ποιότητα της διατροφής.
Σε κάθε περίπτωση πριν αποφασίσεις πως θες να δοκιμάσεις μια κετογονική διατροφή, ως μέθοδο απώλειας βάρους ή διαχείρισης των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσεις αυτό εδώ το άρθρο πολύ προσεκτικά!
Ποια είμαι εγώ και γιατί τα λέω όλα αυτά;
Είμαι η Κωνσταντίνα και είμαι διαιτολόγος που ειδικεύεται στις διατροφές χαμηλών υδατανθράκων, αλλά και στην διατροφή χωρίς δίαιτες (συστήνω πλέον σχεδόν πάντα, την δεύτερη επιλογή, εκτος αν υπάρχει κάποιο ιατρικό θέμα που να επιτάσσει τον πιο αυστηρό περιορισμό των υδατανθράκων).
Ίσως τώρα να φαντάζεσαι πως οι πελάτες μου που ακολουθούν μια προσέγγιση χωρίς δίαιτες, τρώνε ό,τι βρούν μπροστά τους και καταλήγουν να καταναλώνουν υπερβολικούς υδατάνθρακες κάθε μέρα, αλλά στην πραγματικότητα, η προσέγγιση χωρίς δίαιτες, δεν σημαίνει πως τρως άναρχα και χωρίς κανέναν κανόνα. Ή πως τρως κυρίως υδατάνθρακες. Αντιθέτως, συνήθως καταλήγεις να είσαι στα όρια μιας ελεύθερης διατροφής σχετικά χαμηλών υδατανθράκων, αφού και πάλι τρως υγιεινά, απλά όχι περιοριστικά. Μπορείς να μάθεις περισσότερα, ρίχνοντας μια ματιά στο blog εδώ.
Tί είναι η κετογονική δίαιτα;
Η κετογονική δίαιτα, είναι μια δίαιτα που έχει πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες (>20 γρ/ημέρα), μέτρια περιεκτικότητα σε πρωτεΐνης (σύνηθως >15% της συνολικής ημερήσιας πρόσληψης, αν και κάποιοι τρώνε μεγαλύτερα ποσοστά) και υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά (τουλάχιστον 70%). Έχει κι άλλους τύπους, αλλά αυτός είναι ο πιο κλασσικός.
Έχει γίνει πολύ δημοφιλής τα τελευταία 10 χρόνια στην Ελλάδα και σκοπός της είναι η πρόκληση κέτωσης, μιας φυσιολογικής μεταβολικής κατάστασης του ανθρώπινου σώματος, κατά την οποία χρησιμοποιούνται τα λιπαρά, αντί για την γλυκόζη, ως πρωταρχική πηγή ενέργειας. Αν θέλεις να μάθεις περισσότερα, μπορείς να διαβάσετε και αυτό εδώ το άρθρο: Βέλτιστα επίπεδα κετονών και γλυκόζης για κέτωση.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης—μιας φυσικής φάσης στη ζωή μιας γυναίκας που χαρακτηρίζεται από μείωση των επιπέδων οιστρογόνων και προγεστερόνης—οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχουν επί του παρόντος στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κετογονική δίαιτα είναι ιδιαίτερα επωφελής για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Αντίθετα, η εφαρμογή της μπορεί να ενισχύσει τους ήδη υπάρχοντες κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με αυτήν την περίοδο.
Πριν ξεκινήσω να αναλύω γιατί η κετογονική δίαιτα δεν είναι η πανάκεια που συνήθως διαφημίζουν οι διάφοροι influencers στο Διαδίκτυο (οι οποίοι, όλως τυχαίως, ΔΕΝ είναι συνήθως διαιτολόγοι), θέλω να αναφέρω (για να το ξέρεις) πως η κετογονική μπορεί θεωρητικά να προκαλέσει ταχεία απώλεια βάρους τους πρώτους 6 μήνες που την εφαρμόζεις, αλλά μετά από αυτό, δύσκολα προκύπτει άλλη απώλεια βάρους. Και για μένα αυτό ήταν ακόμα μικρότερο χρονικά. Και τελικά, μετά από 6 χρόνια που την έκανα, κατέληξα να έχω πάρει πίσω όλα τα κιλά που είχα χάσει (3), συν 6 ακόμα. Μπορείς να διαβάσεις όλη την ιστορία μου εδώ. Και προφανώς την έκανα ολόσωστα, οπότε φαντάσου εσύ που δεν έχεις και τις απαραίτητες γνώσεις, τί αποτέλεσμα θα έχεις.
Ακολουθούν οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι κίνδυνοι της κετογονικής δίαιτας μπορεί να υπερτερούν των δυνητικών οφελών για τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες:
1. Αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακών παθήσεων
Η εμμηνόπαυση είναι συνδεδεμένη με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής νόσου. Η κετογονική δίαιτα μπορεί να επιδεινώσει αυτόν τον κίνδυνο, επηρεάζοντας αρνητικά τα επίπεδα της χοληστερόλης.
Παρότι κανονικά όταν χάνεις βάρος, η χοληστερόλη πέφτει, αυτό σε καμία περίπτωση δεν ισχύει με την κετογονική δίαιτα. Μελέτες δείχνουν ότι το 30% των ατόμων που ακολουθούν κέτο, βλέπουν την “κακή” χοληστερόλη (LDL) να ανεβαίνει σημαντικά, ενώ σε μία μικρή μελέτη που έγινε το 2021, σε νέες υγιείς, κανονικού βάρους γυναίκες, οι οποίες δοκίμασαν μια κετογονική δίαιτα με 77% λιπαρά για 4 εβδομάδες, η LDL χοληστερόλη αυξήθηκε σε ΟΛΕΣ τις γυναίκες, ενώ μια άλλη πολύ πρόσφατη μελέτη, συνέδεσε την κετογονική δίαιτα με αυξημένες πιθανότητες για σοβαρά καρδιαγγειακά συμβάντα.
Η εμμηνόπαυση σχετίζεται επίσης με εξασθενημένη ενδοθηλιακή λειτουργία, δηλαδή μειωμένη ικανότητα του σώματος να διαστέλλει σωστά τα αιμοφόρα αγγεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα πολύ λιπαρά γεύματα κάνουν τα αγγεία να διαστέλλονται χειρότερα αμέσως μετά το φαγητό, ενώ υπάρχουν και έρευνες που βρίσκουν πιο «σκληρές» αρτηρίες σε άτομα που ακολουθούν κετογονική για καιρό. Από την άλλη, δεν είναι όλες οι μελέτες αρνητικές: σε κάποιους πληθυσμούς δεν έχει βρεθεί σημαντική επιδείνωση. Το συμπέρασμα; Η εικόνα είναι μεικτή, αλλά όταν ήδη έχεις αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο —όπως συμβαίνει στην εμμηνόπαυση— το τελευταίο που χρειάζεσαι είναι μια διατροφή που πιθανόν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη λειτουργία των αγγείων.
Και κάτι ακόμα: δεν φταίνε τα λιπαρά, αλλά ο τρόπος που τρως, αν κάνεις κετογονική δίαιτα (δηλαδή που και τρως πολύ λίπος, συνήθως ζωϊκό, και τρως λίγες φυτικές ίνες και τρως λίγα φρούτα/λαχανικά), το οποίο επηρεάζει τον αγγειακό τόνο. Ένα πρότυπο τύπου μεσογειακής διατροφής, πλούσιο σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ανεπεξέργαστους υδατάνθρακες και ελαιόλαδο, με επαρκή πρωτεΐνη, τείνει να υποστηρίζει καλύτερα την υγεία των αγγείων—ειδικά σε γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Αν ο στόχος σου είναι να αποκτήσεις περισσότερη ενέργεια, να χάσεις βάρος και να έχεις πιο υγιή καρδιά, αυτή είναι πολύ πιο ασφαλής και το κυριότερο πιο βιώσιμη μακροπρόθεσμα διαδρομή από την κετογονική.
Εδώ θέλω να αναφερθώ, σε αυτό που υποστηρίζουν κάποιοι πως οι αυξήσεις στη συγκέντρωση της LDL-C ή των σωματιδίων LDL δεν προκαλούν ανησυχία εάν η αύξηση αφορά κυρίως στα μεγαλύτερα σωματίδια LDL. Τα δεδομένα δείχνουν ότι και τα μεγάλα και τα μικρά σωματίδια LDL είναι αθηρογόνα—δηλαδή συμμετέχουν στον σχηματισμό αθηρωματικών πλακών—με τα μικρά να είναι συνήθως πιο επιθετικά, αλλά τα μεγάλα παραμένουν προβληματικά. Το αγγεία σου δεν ενδιαφέρονται για την διάμετρο της LDL τόσο, όσο για το συνολικό φορτίο της LDL που κυκλοφορεί και μπορεί να μπει μέσα στα τοιχώματα των αγγείων σου.
Έχει επίσης προταθεί ότι η αύξηση του κινδύνου που σχετίζεται με τις αυξημένες συγκεντρώσεις LDL-C μπορεί να εξουδετερωθεί στο βαθμό που αυξάνεται και η χοληστερόλη λιποπρωτεΐνης υψηλής πυκνότητας (HDL-C). Όμως, τόσο γενετικές μελέτες (σε ανθρώπους με φυσικά πιο υψηλή HDL) όσο και δοκιμές με φάρμακα που ανεβάζουν την HDL, δεν έδειξαν προστασία από καρδιακά συμβάντα αν δεν μειωθεί και η LDL. Με άλλα λόγια, μια αυξημένη HDL, δεν ακυρώνει τον κίνδυνο που συνοδεύει μια αυξημένη LDL.
Τέλος, πρέπει να θυμάσαι ότι οι μέσοι όροι που εμφανίζονται στις μελέτες, κρύβουν τεράστια ατομική διαφοροποίηση. Σε κλασικές μελέτες χαμηλών υδατανθράκων, ενώ ο μέσος όρος έδειχνε μέτριες αυξήσεις της LDL, υπήρχαν άτομα που είδαν εκτοξεύσεις (π.χ. από ~120 σε >220 mg/dL), μερικές φορές συνοδευόμενες από συμπτώματα και διαγνώσεις καρδιαγγειακής νόσου. Αν λοιπόν ανήκεις στους «υπεραποκριτές» (hyper-responders), το ρίσκο δεν είναι θεωρητικό και είναι πολύ σοβαρό.
Δεδομένου λοιπόν ότι η εμμηνόπαυση αυξάνει ήδη (φυσιολογικά, λόγω της μείωσης των οιστρογόνων, τα οποία έχουν καρδιοπροστατευτικές επιδράσεις) την πιθανότητα εμφάνισης καρδιακών παθήσεων, η εφαρμογή μιας κετογονικής δίαιτας δεν είναι τόσο καλή ιδέα, αφού ξεκάθαρα μπορεί να εντείνει αυτόν τον κίνδυνο.
2. Αρνητική επίδραση στην οστική υγεία
Κατά την εμμηνόπαυση, η μείωση των οιστρογόνων μειώνει την οστική πυκνότητα, αυξάνοντας τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Η κετογονική δίαιτα μπορεί να συμβάλει στην επιδείνωση αυτών των προβλημάτων:
Αυξανόμενα στοιχεία έχουν δείξει ότι το όξινο περιβάλλον που προκαλείται από την κετογονική δίαιτα, μπορεί να βλάψει την ανοργανοποίηση των οστών. Μία βραχυπρόθεσμη μελέτη σε αθλητές αποκάλυψε ισχυρές ενδείξεις οξέων και πιθανών αρνητικών επιδράσεων στη διαδικασία μοντελοποίησης/αναδιαμόρφωσης των οστών σε αθλητές υψηλού επιπέδου, με μόνο μερική αποκατάσταση αυτών των επιδράσεων μετά από εκ νέου υπερκατανάλωση υδατανθράκων.
Επιπλέον, η κετογονική δίαιτα έχει υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, το οποίο φαίνεται να ευνοεί την οστική απώλεια μέσω συνδυασμένων τοπικών και συστηματικών μηχανισμών. Πρώτον, αυξάνει το λίπος στον μυελό (BMAT), και επειδή τα λιποκύτταρα και οι οστεοβλάστες προέρχονται από τα ίδια μεσεγχυματικά πρόδρομα (BMSCs), η λιπογένεση «ανταγωνίζεται» την οστεοβλαστογένεση, μειώνοντας τον σχηματισμό νέου οστού.
Δεύτερον, η υψηλή πρόσληψη λίπους αυξάνει τις αδιποκίνες που προάγουν την οστεοκλαστογένεση, ενώ η λεπτίνη/αδιπονεκτίνη έχουν αμφίσημες δράσεις – συνολικά όμως το ισοζύγιο γέρνει προς μεγαλύτερη απορρόφηση οστού.
Τρίτον, η κατανάλωση υψηλών λιπαρών για χρόνια, ενισχύει κάποιες φλεγμονώδεις οδούς (π.χ. RANKL), οι οποίες οδηγούν σε υπερδραστηριότητα των οστεοκλαστών και ταυτόχρονα αναστέλλουν τη διαφοροποίηση των BMSCs σε οστεοβλάστες.
Τέλος, επιμέρους λιπαρά οξέα δρουν άμεσα στα οστικά κύτταρα: το παλμιτικό οξύ καταστέλλει κάποιους οστεογενετικούς δείκτες (RUNX2, ALP, οστεοκαλσίνη) και αυξάνει την απόπτωση των οστεοβλαστών, ενώ το οκτανικό οξύ (από MCT) μειώνει την ALP και αυξάνει την TRAP, ενισχύοντας την οστική απορρόφηση. Το καθαρό αποτέλεσμα είναι η μετατόπιση του «κύκλου ανακατασκευής» με τρόπο που ενισχύει περισσότερο την αποδόμηση, αναλογικά με τον νέο σχηματισμό— γεγονός που είναι ιδιαίτερα δυσμενές για γυναίκες στην (μετ)εμμηνόπαυση, όπου ορμονικά ήδη ευνοείται η οστική απώλεια.
Υπάρχουν λίγα δεδομένα (συχνά σε τροποποιημένες κετο εκδοχές, π.χ. Modified Atkins ή MCT-κετο) που δεν έχουν δείξει απώλεια οστικής μάζας — πιθανώς λόγω σταθερού pH, επαρκών θερμίδων/πρωτεΐνης και μιας ηπιότερης κέτωσης. Όμως, αυτά αφορούν μικρές μελέτες για σύντομο χρονικό διάστημα και όχι σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Δεν υπάρχει καμία μεγάλη, μακροχρόνια μελέτη σε ηλικιωμένους/μετεμμηνοπαυσιακούς πληθυσμούς.
3. Κίνδυνοι για τον θυρεοειδή και ορμονικές διαταραχές
Η κετογονική δίαιτα επηρεάζει άμεσα τον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-θυρεοειδούς (HPT), προκαλώντας χαρακτηριστικές μεταβολικές προσαρμογές:
Ένα από τα πιο συνεπή ευρήματα είναι η μείωση των επιπέδων της κυκλοφορούσας ελεύθερης τριιωδοθυρονίνης (fT3), αν και αυτό θεωρείται συχνά μια προσαρμοστική απόκριση στη μειωμένη διαθεσιμότητα υδατανθράκων.
Η μείωση της fT3 μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα λειτουργικού υποθυρεοειδισμού (σύνδρομο “χαμηλής Τ3”), όπως κόπωση, δυσανεξία στο κρύο ή γνωστική θόλωση, παρόλο που η TSH παραμένει εντός των φυσιολογικών ορίων. Αυτή η κατάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις γυναίκες, οι οποίες επηρεάζονται δυσανάλογα από διαταραχές του θυρεοειδούς.
Μπορείς να διαβάσεις πιο πολλά και σε αυτό εδώ το άρθρο: Οι υδατάνθρακες μπορεί να ωφελήσουν την λειτουργία του θυρεοειδούς. Κι αν έχεις Χασιμότο, τότε πρέπει σίγουρα να διαβάσεις αυτό εδώ το άρθρο: Υποθυεοριδισμός Χασιμότο και διατροφή χαμηλών υδατανθράκων.
4. Διατροφικές ελλείψεις και άλλες παρενέργειες
Η πολύ χαμηλή πρόσληψη υδατανθράκων μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ποιότητα της διατροφής:
• Ανεπάρκεια βιταμινών/μετάλλων: Ο ακραίος περιορισμός των υδατανθράκων μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ποιότητα της διατροφής. Σε μια κετογονική δίαιτα συνήθως μειώνονται ή εξαλείφονται τα φρούτα, τα λαχανικά, τα δημητριακά ολικής αλέσεως και τα όσπρια και αυξάνεται η κατανάλωση ζωικών προϊόντων.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε στέρηση σημαντικών βιταμινών, μετάλλων, φυτικών ινών και φυτοχημικών που βρίσκονται στα φρούτα, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής αλέσεως. Η κετογονική δίαιτα συχνά δεν καλύπτει τις συνιστώμενες ημερήσιες ανάγκες σε ασβέστιο, φυλλικό οξύ, μαγνήσιο, κάλιο, και βιταμίνες D και E, θειαμίνη, φυλλικό οξύ, βιταμίνη Α, βιταμίνη Ε, βιταμίνη Β6, ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο και κάλιο.
Μια κετογονική δίαιτα είναι επίσης χαμηλή συνήθως σε φυτικές ίνες, οι οποίες είναι απαραίτητες όχι μόνο για την υγιή εντερική λειτουργία, αλλά και για την μικροβιακή παραγωγή ωφέλιμων λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας στο κόλον, τα οποία ενισχύουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών, διεγείρουν την απελευθέρωση ορμονών κορεσμού, βελτιώνουν την ανοσολογική λειτουργία και έχουν αντιφλεγμονώδεις και αντικαρκινικές επιδράσεις. Η ανεπαρκής πρόσληψη αυτών των υδατανθράκων που είναι απαραίτητοι για το μικροβίωμα και βρίσκονται στα κυτταρικά τοιχώματα των φυτικών τροφίμων που καταναλώνουμε, αυξάνει επίσης τη διαπερατότητα του εντέρου, καθώς τα βακτήρια εξάγουν τον άνθρακα που χρειάζονται από την βλεννογόνο μεμβράνη που προστατεύει τον γαστρεντερικό σωλήνα.
Η πρόσληψη τέλος άλλων προστατευτικών διατροφικών συστατικών μπορεί επίσης να είναι ανεπαρκής, όπως είναι φυτοχημικά (π.χ. αντιοξειδωτικά όπως είναι οι φλαβανόνες και οι ανθοκυανίνες), τα οποία είναι κρίσιμα για
Αν δεν λάβεις συμπλήρωμα πολυβιταμινών, το να ακολουθείς μια δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, σημαίνει πως διατρέχεις κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών διατροφικών ελλείψεων.
• Πέτρες στα νεφρά: Για άτομα χωρίς χρόνια νεφρική νόσο, ένας από τους σημαντικότερους πιθανούς κινδύνους της κετογονικής διατροφής είναι οι πέτρες στα νεφρά, κάτι που έχει καταγραφεί συχνά στη βιβλιογραφία για την παιδική επιληψία και δεν περιορίζεται μόνο σε αυτή. Η έμφαση σε τροφές ζωικής προέλευσης με πολύ λίπος, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό πολλών φρούτων και λαχανικών, διαμορφώνει ένα περιβάλλον που ευνοεί τον σχηματισμό λίθων. Η υψηλή πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης είναι γνωστός παράγοντας λιθίασης, ενώ η οξέωση που προκαλείται από την κετογονική δίαιτα μπορεί να μειώσει το κιτρικό στα ούρα και το pH, αυξάνοντας ταυτόχρονα το ασβέστιο —όλα αυτά είναι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία λίθων.
Επιπλέον, το όξινο φορτίο της κετογονικής—που προκύπτει τόσο από την (συνήθως) μεγαλύτερη κατανάλωση τροφίμων ζωικής προέλευσης, όσο και από την παραγωγή κετονικών σωμάτων, συνδυαστικά με την έλλειψη φυσικών αλκαλικών στοιχείων από φρούτα και λαχανικά (που συχνά αποφεύγονται), μπορεί να επιδεινώσει τη μεταβολική οξέωση και να επιβαρύνει περαιτέρω την λειτουργία των νεφρών.
Συμπερασματικά, η κετογονική δίαιτα εγείρει βάσιμες ανησυχίες για τα νεφρά, ειδικά όταν συνδυάζεται με κατανάλωση υψηλής ποσότητας ζωικών λιπαρών και πρωτεΐνης και φτωχή πρόσληψη φρούτων και λαχανικών.
• Κέτο γρίπη: Όταν κάποιος ξεκινά μια κετογονική δίαιτα, μπορεί να εμφανιστεί η λεγόμενη “κέτο γρίπη” (keto flu), η οποία μπορεί να προκαλέσει ένα σύνολο συμπτωμάτων που περιλαμβάνει πονοκέφαλο, κόπωση, ναυτία, ζάλη, ευερεθιστότητα και θολή σκέψη (brain fog).
Μερικά από αυτά τα συμπτώματα όμως, όπως η αϋπνία και η κόπωση, μπορεί να αποτελούν συμπτώματα και της εμμηνόπαυσης και έτσι να καταλήξεις να αισθάνεσαι ακόμα χειρότερα!
Μπορείς να διαβάσεις περισσότερα για την κέτο – γρίπη εδώ. Πολύ σημαντικό άρθρο είναι και αυτό εδώ: Η σημασία των ηλεκτρολυτών στην κετογονική διατροφή.
[Σημείωση: πρέπει να αναφέρω πως αν κάνεις ΣΩΣΤΑ μια κετογονική δίαιτα, η κέτο γρίπη θα έχει πιθανά πιο περιορισμένα συμπτώματα και δεν θα κρατήσει πολύ. Αλλά οι πιθανότητες να κάνεις σωστά μια κετογονική δίαιτα μόνη σου, είναι πολύ μικρή και δεν υπάρχουν ιδιαίτερα οφέλη που να δικαιολογούν μια τόσο περιοριστική διατροφή]
Αν έφτασες έως εδώ και ακόμα δεν έχεις πειστεί, διάβασε οπωσδήποτε και το άρθρο εδώ: Γιατί να μη κάνεις κετογονική διατροφή – είναι πιο γενικό και δεν αφορά μόνο γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Ναι ξέρω πως είμαι σε blog για την κετογονική διατροφή, αλλά το έφτιαξα πριν σχεδόν 10 χρόνια και δεν ήξερα τότε, όσα ξέρω τώρα. Και θεωρώ πως έχω υποχρεώση να ακολουθώ αυτά που πιστεύω κι όχι να παγιδεύομαι στο ποια ήμουν και τί πίστευα κάποτε.
Συμπέρασμα
Κλείνοντας — όχι, δεν ήρθα να «γκρεμίσω» την κέτο. Ήρθα να σου θυμίσω ότι η υγεία σου δεν κρίνεται από το πόσο σκληρά στερείσαι αλλά από το πόσο έξυπνα φροντίζεις τον εαυτό σου. Αν έχεις ιατρικό λόγο και δουλεύει για σένα, κράτησέ την με προσοχή και ιδανικά με επίβλεψη. Αν όμως κρατιέσαι από τον φόβο —του βάρους, των υδατανθράκων, των «κακών» τροφών— ίσως ήρθε ώρα να χαλαρώσεις το σχοινί και να ακούσεις λίγο παραπάνω το σώμα σου.
Ακόμα κι αν δεν θες να φας “κανονικά”, μια ευέλικτη διατροφή χαμηλών υδατανθράκων σίγουρα είναι πιο βιώσιμη μακροπρόθεσμα, γεγονός που μπορεί επιτέλους να σε κάνει να σταθεροποιήσεις το βάρος και την διάθεσή σου και να σταματήσεις να ασχολείσαι τόσο πολύ με το φαγητό!
Η ζωή γενικά δεν είναι ωραία, αν είναι γεμάτη κανόνες, ενοχές και τύψεις. Η ποικιλία βοηθά στο να είσαι πιο υγιής, τόσο σωματικά, όσο και ψυχικά. Φυσικά πρέπει να φροντίζεις τον εαυτό σου. Το να μην ακολουθείς κάποια δίαιτα, δεν σημαίνει πως τρως ό,τι να ‘ναι, όποτε να ‘ναι. Η ισορροπία είναι πάντα απαραίτητη και είναι πολύ βιώσιμη. Όμως η αξία σου δεν πρέπει να καθορίζεται από το τί τρως ή τί δεν τρως.
Αν θες να μάθεις περισσότερα, δες το νέο μου blog.
Αναφορές
Burén, J., Ericsson, M., Damasceno, N.R.T. and Sjödin, A. (2021) ‘A Ketogenic Low-Carbohydrate High-Fat Diet Increases LDL Cholesterol in Healthy, Young, Normal-Weight Women: A Randomized Controlled Feeding Trial’, Nutrients, 13(3), p. 814. Available at: https://doi.org/10.3390/nu13030814.
Crosby, L., Davis, B., Joshi, S., Jardine, M., Paul, J., Neola, M. and Barnard, N.D. (2021) ‘Ketogenic Diets and Chronic Disease: Weighing the Benefits Against the Risks’, Frontiers in Nutrition, 8(1). Available at: https://doi.org/10.3389/fnut.2021.702802.
Elisabetta Camajani, Feraco, A., Verde, L., Moriconi, E., Marchetti, M., Colao, A., Caprio, M., Muscogiuri, G. and Barrea, L. (2023) ‘Ketogenic Diet as a Possible Non-pharmacological Therapy in Main Endocrine Diseases of the Female Reproductive System: A Practical Guide for Nutritionists’, Current Obesity Reports, 12(3), pp. 231–249. Available at: https://doi.org/10.1007/s13679-023-00516-1.
Gram-Kampmann, E.M., Olesen, T.B., Hansen, C.D., Hugger, M.B., Jensen, J.M., Handberg, A., Beck-Nielsen, H., Krag, A., Olsen, M.H. and Højlund, K. (2023) ‘A six-month low-carbohydrate diet high in fat does not adversely affect endothelial function or markers of low-grade inflammation in patients with type 2 diabetes: an open-label randomized controlled trial’, Cardiovascular Diabetology, 22(1), p. 212. Available at: https://doi.org/10.1186/s12933-023-01956-8.
Heikura, I.A., Burke, L.M., Hawley, J.A., Ross, M.L., Garvican-Lewis, L., Sharma, A.P., McKay, A.K.A., Leckey, J.J., Welvaert, M., McCall, L. and Ackerman, K.E. (2020) ‘A Short-Term Ketogenic Diet Impairs Markers of Bone Health in Response to Exercise’, Frontiers in Endocrinology, 10. Available at: https://doi.org/10.3389/fendo.2019.00880.
Iacovides, S., Maloney, S.K., Bhana, S., Angamia, Z. and Meiring, R.M. (2022) ‘Could the ketogenic diet induce a shift in thyroid function and support a metabolic advantage in healthy participants? A pilot randomized-controlled-crossover trial’, PLOS ONE. Edited by C. Pegoraro, 17(6), p. e0269440. Available at: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0269440.
Iulia Iatan, Huang, K., Vikulova, D., Ranjan, S. and Brunham, L.R. (2024) ‘Association of a Low-carbohydrate High-fat Diet with Plasma Lipid Levels and Cardiovascular Risk’, JACC. Advances, 3(6), pp. 100924–100924. Available at: https://doi.org/10.1016/j.jacadv.2024.100924.
Luo, C., Dai, Z., He, W., He, Y., Yang, P., Huang, M., Li, J., Xu, Y. and Huang, W. (2025) ‘Ketogenic diet and β-hydroxybutyrate in osteoporosis: current progress and controversy’, Frontiers in Nutrition, 12. Available at: https://doi.org/10.3389/fnut.2025.1508695.
Schwingshackl, L. and Hoffmann, G. (2013) ‘Low-carbohydrate diets impair flow-mediated dilatation: evidence from a systematic review and meta-analysis’, British Journal of Nutrition, 110(5), pp. 969–970. Available at: https://doi.org/10.1017/s000711451300216x.
Wilson, M.L., Lane, K.E., Fadel, A., Dawson, E.A., Moore, E., Mazidi, M., Webb, R.J. and Davies, I.G. (2024) ‘Effects of Single Low-Carbohydrate, High-Fat Meal Consumption on Postprandial Lipemia and Markers of Endothelial Dysfunction: A Systematic Review of Current Evidence’, Nutrition Reviews, 83(3). Available at: https://doi.org/10.1093/nutrit/nuae103.
Μετάφραση – Επιμέλεια: Κωνσταντίνα Αποστολοπούλου-Φλώρου, Διαιτολόγος BSc
Απαγορεύεται η αναδημοσίευση/αντιγραφή ή άλλη χρήση, χωρίς ξεκάθαρη αναφορά αυτού του δικτυακού τόπου ως πηγή του κειμένου.
Αν επιθυμείτε να λάβετε συμβουλές και οδηγίες για το πως να κάνετε με ασφάλεια μια διατροφή χαμηλών υδατανθράκων με βάση τις δικές σας ανάγκες και διατροφικές προτιμήσεις ή άλλες ιδιαιτερότητες, μπορείτε να δείτε τα διαθέσιμα πακέτα υπηρεσιών εδώ και να επικοινωνήσετε μαζί μου είτε μέσω facebook στην σελίδα μου είτε στέλνοντας mail στο mybigfatketolife@gmail.com ή συμπληρώνοντας την φόρμα στο τέλος της σελίδας εδώ.
ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΤΟΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΤΑ ΒΡΕΙΤΕ ΕΔΩ.
ΠΡΟΣΟΧΗ: ΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΙΣΤΟΤΟΠΟ, ΕΧΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΚΟΠΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΠΡΟΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΟΥΝ ΤΗΝ ΣΥΜΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΣΑΣ. ΤΟ MBFKL ΔΕΝ ΠΑΡΕΧΕΙ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ, ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ. ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΟΥ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ MBFKL ΔΕΝ ΣΤΟΧΕΥΟΥΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΜΒΑΤΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. ΕΑΝ ΕΧΕΤΕ ΚΑΠΟΙΑ ΣΟΒΑΡΗ ΑΣΘΕΝΕΙΑ Ή ΘΕΜΑ ΥΓΕΙΑΣ, ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΕΙΤΕ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟ Ή ΤΟΝ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΟ ΣΑΣ.
κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση κετογονική δίαιτα και εμμηνόπαυση
Αφήστε ένα σχόλιο