Γιατί η ζάχαρη ανεβάζει την πίεση περισσότερο απ’ το αλάτι (μετάφραση)

Να βάλω αλάτι ή να μη βάλω; Αυτή είναι η απορία.

Σύμφωνα με τον ιατρό σας, την κυβέρνησή, σχεδόν κάθε μεγάλη οργάνωση υγείας, και πιθανώς και την μητέρα σας (συμπεριλαμβανομένης και της δικής μου) το αλάτι θα ανεβάσει την αρτηριακή σας πίεση. Αυτή η άποψη είναι τόσο ισχυρά διαδεδομένη που αντιμετωπίζεται ως αδιαμφισβήτητο γεγονός από σχεδόν όλους.

Επίσης αυτή η άποψη πουλάει πολλά φάρμακα.

Παρόλα αυτά στην πραγματικότητα δεν υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην πρόσληψη αλατιού και την υψηλή αρτηριακή πίεση.

Εντάξει, είπα ψέματα.

Το παραδέχομαι. Υπάρχει σύνδεση.

Αλλά δεν είναι τόσο ισχυρή όσο νομίζετε.

Επιτρέψτε μου να εξηγήσω γιατί με έναν κάπως κυκλικό τρόπο.

Υδατάνθρακες και βάρος νερού

Τμήμα της πρακτικής μου στην διατροφή σχετίζεται με την διδασκαλία μεθόδων απώλειας βάρους σε ένα τμήμα διάρκειας 12 εβδομάδων. Κάθε εβδομάδα συζητάμε σχετικά με μια διαφορετική υποβόσκουσα αιτία αύξησης του βάρους και πως θα μπορούσε κάποιος να την διορθώσει. Τα μέλη της τάξης μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τυχόν πεπτικά τους θέματα. Μαθαίνουν να εντοπίζουν κρυφές δυσανεξίες σε τροφές. Μαθαίνουν πώς να διορθώνουν ελλείψεις σε λιπαρά οξέα,  να διορθώνουν ορμονικές ανισορροπίες ή άλλες ελλείψες που επηρεάζουν την χημεία του εγκεφάλου και πολλά άλλα.

Ωστόσο, το πιο σημαντικό ζήτημα εξετάζεται την 1η εβδομάδα. Αυτό είναι το απόλυτο θεμέλιο. Τα πάντα στηρίζονται σε αυτό. Και αυτό είναι η μείωση των υδατανθράκων. Πιο συγκεκριμένα η μείωση των επεξεργασμένων υδατανθράκων (προσέξτε δεν είπα μείωση θερμίδων). Τα μέλη του τμήματος μαθαίνουν από την πρώτη μέρα ότι το τι τρώνε είναι σημαντικότερο από το πόσο τρώνε.

Την 1η εβδομάδα συζητάμε για την επιστήμη των υδατανθράκων. Μαθαίνουμε να ξεχωρίζουμε τους καλούς και τους «κακούς» υδατάνθρακες και να εξετάζουμε τα διάφορα αποτελέσματα που έχει η κατανάλωσή τους στα επίπεδα γλυκόζης του αίματός μας. Βλέπουμε πως η υπερκατανάλωση «κακών» επεξεργασμένων υδατάνθρακων οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα σακχάρου (ζάχαρης) στο αίμα, το οποίο είναι επικίνδυνο, και πώς το σώμα μετατρέπει τότε και αποθηκεύει τη παραπάνω ζάχαρη σε λίπος ως αμυντικό μηχανισμό.

Εξετάζουμε από ιστορική σκοπιά την εξέλιξη της αμερικανικής διατροφής τον 20ό αιώνα και εντοπίζουμε τη σαφή επιρροή της βιομηχανικής επανάστασης από την άνοδο των επεξεργασμένων υδατανθράκων. Βλέπουμε μια σαφή σύνδεση αυτής της τάσης με την άνοδο των χρόνιων ασθενειών στις βιομηχανικές χώρες.

Εξερευνούμε την κακή επιστήμη που οδήγησε στην ιδέα ότι το λίπος είναι κακό. Καταστρέφουμε το μύθο ότι το λίπος μας παχαίνει και μαθαίνουμε πόσο ζωτικής σημασίας είναι για τη λειτουργία του σώματός μας. Και μαθαίνουμε πώς η κατανάλωση λίπους και πρωτεΐνης αλλάζουν το μεταβολισμό του σώματος και αυτό αντί να αποθηκεύει λίπος, καίει λίπος.

«Ναι ναι, λοιπόν, και τι σχέση έχουν όλα αυτά με το αλάτι;!»

Γενικά μιλώντας, τα περισσότερα μέλη της τάξης χάνουν το περισσότερο βάρος τις πρώτες δύο εβδομάδες στο σύνολο των 12. Αλλά δεν χάνουν λίπος. Χάνουν νερό. Γιατί;

Οι υδατάνθρακες οδηγούν το σώμα να κρατήσει νερό. Όταν ο όγκος του νερού αυξάνεται στο αίμα μας, το ίδιο κάνει και η πίεση στα αιμοφόρα αγγεία μας.

Το ίδιο μπορεί να συμβεί και όταν καταναλώνουμε αλάτι.

Ωστόσο, μόνο το ένα από αυτά τα δυο θα προκαλέσει χρόνια αυξημένη αρτηριακή πίεση. Ας δούμε ποιος είναι πραγματικά φταίει.

Κατανοώντας το αλάτι

Το αλάτι αποτελείται κυρίως από νάτριο και χλώριο. Αν ένα από τα δύο λείπει, δεν μπορούμε να ζήσουμε. Το αίμα, ο ιδρώτας και τα δάκρυα μας είναι αλμυρά. Το νάτριο και το χλώριο παίζουν ζωτικό ρόλο σε πολλές λειτουργείες, όπως είναι η νευρική αγωγιμότητα, οι μυικές συσπάσεις (συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς), η πέψη και η αρτηριακή πίεση, για να αναφέρουμε μερικές.

Όπως συμβαίνει με όλα, το σώμα μας ρυθμίζει τις συγκεντρώσεις τους, ώστε να μην είναι ούτε πολύ υψηλές ούτε πολύ χαμηλές.

Η συγκέντρωση του νατρίου στο αίμα μας διατηρείται με νερό. Τα νεφρά δουλεύουν για να διατηρήσουν αυτή την συγκέντρωση. Αν καταναλώσετε περισσότερο αλάτι, τα νεφρά σας θα το μεταφέρουν στα ούρα μαζί με το νερό για να αποβληθεί. Αν καταναλώσετε λιγότερο αλάτι, τα νεφρά θα κρατήσουν το νερό για να διατηρήσουν τη συγκέντρωση.

Έτσι όταν καταναλώνετε αλάτι , η αρτηριακή πίεση ανεβαίνει ελαφρά καθώς οι νεφροί εργάζονται για να διατηρήσουν τη σωστή συγκέντρωση. Και αντίστροφα. Αυτό δημιούργησε την εικόνα ότι αν κάποιος μειώσει το αλάτι στην διατροφή του, θα μειώσει και την αρτηριακή του πίεση. Φυσικά και θα τη μειώσει, αλλά εδώ μπαίνει το ερώτημα του ενός εκατομμυρίου δολαρίων:

Θα μειωθεί η αρτηριακή πίεση αρκετά ώστε να επιλυθεί η χρόνια υψηλή αρτηριακή πίεση;

Και η απάντηση είναι ένα δυνατό ΟΧΙ!

Η μείωση του αλατιού στη διατροφή σας θα έχει ελάχιστη επίδραση στη μείωση της αρτηριακής σας πίεσης. Επειδή όπως ήδη ειπώθηκε το αλάτι είναι πολύ μεγάλης ζωτικής σημασίας για την υγεία σας, το σώμα σας θα το κρατήσει στην κυκλοφορία του αίματος, ώστε να μην αραιωθεί. Πλήθος μελετών έχουν δείξει πως αν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση, το να μειώσετε την κατανάλωση αλατιού θα σας μειώσει την πίεση μόνο 2-5 χιλιοστά του υδραργύρου (mmHg).

Ως υπέρταση ορίζεται η κατάσταση στην οποία η συστολική πίεση (η μεγάλη τιμή) είναι τουλάχιστον 20 mmHg σε σχέση με την κανονική και η διαστολική πίεση (η μικρή τιμή) είναι τουλάχιστον 10 mmHG σε σχέση με την κανονική. Κανονική θεωρείται η πίεση της τάξης του 120/80 mmHg, επομένως ως υπέρταση ορίζεται οτιδήποτε πάνω από 140/90. Ως εκ τούτου, η μείωση της υπέρτασης κατά 2-5 mmHg μέσω της μείωσης κατανάλωσης του αλατιού δεν λύνει το πρόβλημα.

Η ιστορία του αλατιού

Πριν από την εμφάνιση των ψυγείων, τα τρόφιμα διατηρούνταν και συντηρούνταν (πάστωμα) σε αλάτι. Σε αντίθεση με τη δημοφιλή πεποίθηση, η κατανάλωση αλατιού μειώθηκε δραματικά στη διατροφή μας από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά. Στην πραγματικότητα, η λέξη «sal» στα λατινικά σημαίνει αλάτι. Στους ρωμαϊκούς χρόνους, «sal-ad» ονομαζόταν το παραδοσιακό πιάτο με λαχανικά και αλάτι ή αλμυρό ντρέσινγκ. Ομοίως, η λέξη «salary» (μισθός) προέρχεται επίσης από τη λατινική λέξη «sal», αφού οι Ρωμαίοι στρατιώτες πληρώνονταν σε αλάτι.

Αν επισκεφθείτε την σελίδα «Ιστορία του αλατιού» στη Wikipedia η πρώτη φράση είναι: «η ικανότητα του αλατιού να διατηρεί τα τρόφιμα ήταν ένα από τα θεμέλια του πολιτισμού». Αν διαβάσετε παρακάτω, θα δείτε ότι οι άνθρωποι έχουν ταξιδέψει μεγάλες αποστάσεις σε όλη την ιστορία για να εξασφαλίσουν αλάτι. Οι αυτοκρατορίες αυξήθηκαν και μειώθηκαν σε μέγεθος λόγω των εμπορικών δρόμων και της παραγωγής αλατιού.

Επιπλέον, η χρήση αλατιού ως θεραπευτικού μέσου χρονολογείται από χιλιάδες χρόνια. Οι πολιτισμοί σε όλο τον κόσμο έχουν βρει θεραπευτικές ιδιότητες για το αλμυρό νερό. Θα μπορούσε αυτό να είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί από εμάς έλκονται από την θάλασσα;

Στην πραγματικότητα, το αλάτι είναι τόσο ζωτικής σημασίας για την υγεία μας που η μη επαρκής λήψη μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις, όπως είναι η αύξηση της πιθανότητας για υπέρταση και καρδιαγγειακές παθήσεις, των παθήσεων δηλαδή που προσπαθούμε να αποφύγουμε μειώνοντας την κατανάλωση!

Γιατί η ζάχαρη θα αυξήσει την αρτηριακή σας πίεση περισσότερο από το αλάτι

Αν δεν φταίει το αλάτι τότε τι φταίει;

Σε όλα τα άρθρα μου και τις δημόσιες ομιλίες μου, πάντα με κάποιο τρόπο καταλήγω να αναφέρω αυτή τη στατιστική: Ο μέσος Αμερικανός καταναλώνει 150 λίβρες ραφιναρισμένης ζάχαρης ετησίως.

Έχουμε τόσο συνηθίσει αυτή την ποσότητα που δεν συνειδητοποιούμε ότι πρόκειται για μια σχετικά νέα διατροφική νοοτροπία. Πριν από την εκβιομηχάνιση, η παραγωγή ραφιναρισμένης ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο ήταν μια μακρά και επίπονη διαδικασία. Η βιομηχανία ζάχαρης βασιζόταν στο δουλεμπόριο. Αρχικά, μόνο οι εύποροι Ευρωπαίοι μπορούσαν να την αγοράσουν. Αυτή είναι και η πρώτη απόδειξη που βλέπουμε για τον διαβήτη.

Με την έλευση της βιομηχανοποίησης τον 19ο αιώνα, η βιομηχανία αντικατέστησε τους δούλους κι έτσι η παραγωγή έγινε πιο αποτελεσματική. Στη διάρκεια του 20ού αιώνα, η ζάχαρη έγινε πολύ διαθέσιμη σε όλους αφού η βιομηχανία τροφίμων άρχισε να την προσθέτει παντού.

Αυτός είναι χωρίς αμφιβολία ο κύριος λόγος για την επιδημία διαβήτη τύπου II (χρόνια αυξημένη γλυκόζη αίματος). Αυτός είναι ο κύριος λόγος επίσης για την επιδημία της παχυσαρκίας αφού ο οργανισμός αποθηκεύει την παραπάνω ζάχαρη ως λίπος. Και ναι, είναι ο κύριος λόγος για την υπέρταση.

Η υπέρταση είναι μια πάθηση των βιομηχανοποιημένων κοινωνίων. Αναρίθμητοι ερευνητές, ανάμεσά τους κι o Dr. Price, δεν βρήκαν περιστατικά υπέρτασης σε μη βιομηχανοποιημένες κοινωνίες παρά το γεγονός πως πολλές κουλτούρες καταναλώνουν  ελευθέρα αλάτι με τη μορφή θαλασσινού αλατιού, θαλάσσιων τροφών και παστών τροφίμων (δηλαδή διατηρημένων σε αλάτι). Ούτε βρήκαν ανεξέλεγκτη κατανάλωση ζάχαρης.

Γνωρίζουμε ότι η υπέρταση συμβαδίζει με την παχυσαρκία, τις καρδιακές παθήσεις και τον διαβήτη, τις λεγόμενες ασθένειες του πολιτισμού.

Υπενθυμίζω πως η υπερκατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων αυξάνει το νερό στο αίμα αυξάνοντας έτσι την αρτηριακή πίεση. Οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες δεν έχουν θρεπτικές ουσίες. Τυχόν θρεπτικά συστατικά απομακρύνονται κατά τη διαδικασία της επεξεργασίας. Όπως είδαμε το σώμα πρέπει να διατηρεί το νάτριο σε συγκεκριμένα επίπεδα στην κυκλοφορία του αίματος διαφορετικά θα προκύψουν σημαντικά θέματα υγείας. Σκεφτείτε ότι ο ενδοφλέβιο ορός με αλατισμένο νερό είναι το πρώτο πράγμα που δίνεται στους ασθενείς που εισέρχονται στα επείγοντα των νοσοκομείων.

Εάν λοιπόν το σώμα δεν παίρνει επαρκές νάτριο μέσω της διατροφής πρέπει να το διατηρήσει. Αυτό θα γίνει με τη συγκράτηση νερού στα αιμοφόρα αγγεία για τη διατήρηση της συγκέντρωσης νατρίου. Έτσι, η αρτηριακή πίεση αυξάνεται και καταλήγουμε με υπέρταση.

Αυτός είναι κι ο λόγος για τον οποίο οι περισσότεροι άνθρωποι χάνουν το περισσότερο βάρος με τη μορφή νερού κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες όταν ακολουθούν διατροφή με μειωμένη πρόσληψη υδατανθράκων. Αυτό ακριβώς συμβαίνει  και στους συμμετέχοντες στο πρόγραμμα απώλειας βάρους που διδάσκω.

Και φυσικά, η πίεση αίματος των μελών του τμήματος πέφτει επίσης. Πολλοί σταματούν τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση.

Αυτό είναι μόνο ένα από τα πολλά οφέλη που έρχονται με την μείωση της ζάχαρης και των επεξεργασμένων υδατανθράκων. Σε άλλους η χοληστερόλη μειώνεται, τα προβλήματα των αρθρώσεων υποχωρούν, η διάθεση βελτιώνεται και ούτω καθεξής.

Τι συμβαίνει με τις μελέτες;

Θα εκπλαγείτε με το πόσες πολλές μελέτες υπάρχουν που ΔΕΝ δείχνουν καμία σχέση ανάμεσα στο αλάτι και την υπέρταση. Ξεχάστε λοιπόν τις μελέτες. Μελετήστε το στον εαυτό σας. Εάν έχετε υπέρταση, μειώστε την πρόσληψη αλατιού για δύο εβδομάδες και μην κάνετε τίποτα άλλο (λογικά το κάνετε ήδη αυτό). Δείτε αν αυτό μειώνει σημαντικά την αρτηριακή σας πίεση. Αν όχι, σταματήστε να τρώτε ραφιναρισμένη ζάχαρη και επεξεργασμένους υδατάνθρακες για δύο εβδομάδες. Δείτε τι συμβαίνει.

Σημειώστε ότι υπάρχουν ορισμένες ιατρικές παθήσεις, όπως είναι η νεφρική ανεπάρκεια ή η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, που μπορει να χειροτερεύσουν αν αυξήσετε την πρόσληψη αλατιού.  Συμβουλευτείτε το ιατρό σας πριν κάνετε οποιαδήποτε αλλαγή, εάν έχετε κάποια σοβαρή πάθηση.

Πηγές αλατιού

Φυσικά δεν είναι όλα τα αλάτια ίδιας ποιότητας. Οι περισσότεροι Αμερικανοί χρησιμοποιούν επεξεργασμένο αλάτι το οποίο απογυμνώνεται από τα ιχνοστοιχεία του και είναι γεμάτο αντιπηκτικούς παράγοντες όπως είναι το αλουμίνιο, ώστε να μπορεί να κοσκινιστεί ευκολότερα.

Το πραγματικό αλάτι της φύσης, το θαλασσινό αλάτι, κρυσταλλώνει κι αυτό ίσως να μην είναι πολύ βολικό. Προσφέρει όμως επίσης μια πολύ μεγάλη ποικιλία ιχνοστοιχείων που το σώμα χρειάζεται για πολλές βιοχημικές διεργασίες.

Υπάρχουν πολλές πηγές θαλασσινού αλατιού στα καταστήματα υγιεινής διατροφής. Στην Ελλάδα ψάξτε για αλάτι Μεσολογγίου ή Κυθήρων ή ανθό αλατιού.

Πηγή

Μετάφραση: Κωνσταντίνα Αποστολοπούλου – Πετρίδη

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση/αντιγραφή ή άλλη χρήση, χωρίς ξεκάθαρη αναφορά αυτού του δικτυακού τόπου ως πηγή του κειμένου.

Αν ενδιαφέρεστε για προσωποποιημένο διατροφολόγιο χαμηλών υδατανθράκων ή κετονικό, μπορείτε να επικοινώνησετε μαζί μου κάνοντας κλικ εδώ.

Τα υπόλοιπα επιστημονικά άρθρα του ιστότοπου μπορείτε να τα βρείτε εδώ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι πληροφορίες και οι ισχυρισμοί που αναφέρονται σε αυτόν τον ιστότοπο, έχουν εκπαιδευτικό σκοπό και δεν προορίζονται για να αντικαταστήσουν την συμβουλή του γιατρού σας. Το MBFKL δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές, συνταγογράφηση και διάγνωση ασθενειών. Οι απόψεις και οι διατροφικές συμβουλές που εκφράζονται από το MBFKL δεν στοχεύουν στην υποκατάσταση συμβατικών ιατρικών υπηρεσιών. Εάν έχετε κάποια σοβαρή ασθένεια ή θέμα υγείας, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.

Cover Photo by https://pixabay.com/en/salt-nature-eat-food-spice-91539/
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s