Το Εκπληκτικό Παράδοξο της Υπερφαγίας – Θερμίδες Μέρος 10/11

Για να βρείτε τα προηγούμενα μέρη, δείτε στο τέλος του  κειμένου.

Θυμάστε όταν ήσασταν στο γυμνάσιο; Μπορούσατε να τρώτε και να τρώτε (να γουρουνιάζετε). Πατατάκια, πίτσες, αναψυκτικά. Αργότερα μπύρες. Και ποτέ δεν παχαίνατε. Ήσασταν τόσο αδύνατοι, σαν ένα σύντομο, ξεχασμένο όνειρο. Σιγά-σιγά, ξεθώριασε. Τώρα, νομίζετε ότι απλά και μόνο κοιτάζοντας ένα κουλούρι θα βάλετε 2 κιλά. Τι συνέβη; Τι συμβαίνει όταν τρώτε παραπάνω;
Εάν ξαναδούμε τη Θερμιδική Μείωση ως Βασική (CRaP) υπόθεση, μπορούμε να πούμε ότι αποτελεί μία υπόθεση που ελέγχεται εύκολα. Εάν το επιπλέον φαγητό προκαλεί παχυσαρκία, τότε θα μπορούσαμε, σε πειραματικά πλαίσια, να δώσουμε παραπάνω ποσότητα φαγητού σε άτομα, τα οποία θα πρέπει να παχύνουν. Αυτό θα πρέπει να είναι κάτι εύκολο να γίνει. Πάρτε κάποιους ανθρώπους. Κάντε τους να φάνε πολύ. Παρακολουθήστε τους να παχαίνουν συνεχώς. Μπουμ! Η υπόθεση έκλεισε. Καλέστε την Επιτροπή των Βραβείων Νόμπελ.
Ευτυχώς για μας, αυτά τα πειράματα με το επιπλέον φαγητό έχουν ήδη γίνει για μας. Οι πιο γνωστές μελέτες διεξήχθησαν από τον ενδοκρινολόγο Dr. Ethan Sims στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Ξεκίνησε με φοιτητές κολεγίου που τους έβαλε να τρώνε περισσότερο. Όπως προέκυψε, δεν ήταν και τόσο εύκολο να τους εξαναγκάσει να φάνε περισσότερο. Όσοι από εσάς έχετε κάποια στιγμή δοκιμάσει να ταϊσετε ένα μωρό που κλαίει και που αρνείται να φάει (επειδή εσείς νομίζετε ότι θα πεθάνει της πείνας) – ξέρετε τι εννοώ. Ή, καλύτερα, σκεφτείτε την τελευταία φορά που σκάσατε από το φαγητό στο κινέζικο εστιατόριο της πόλης σας. Μετά προσπαθείστε να σκεφτείτε ότι τρώτε ακόμη 2 χοιρινά παϊδάκια. Ε, ναι, δεν είναι τόσο εύκολο.
Λοιπόν, ο Dr. Sims εγκατέλειψε τους φοιτητές και αντ’ αυτού εξανάγκασε καταδίκους από τις Φυλακές της Πολιτείας του Βέρμοντ να συμμετέχουν στο πείραμά του. Η σωματική δραστηριότητα μπορούσε επιπλέον πιο εύκολα να ελεγχθεί. Αρχικά, οι κατάδικοι κατανάλωναν 4000 θερμίδες/ημέρα. Θεωρήθηκε ότι αυτό ήταν αρκετό, αλλά κάτι παράξενο συνέβη. Οι άνθρωποι άρχισαν αρχικά να βάζουν βάρος, αλλά στη συνέχεια η προσθήκη βάρους σταθεροποιήθηκε.
Έτσι, συνδυάζοντας την επιστημονική περιέργεια και τον χαλαρό ηθικό έλεγχο (ή μήπως εν γνώσει συναίνεση;), έβαλε κάποιους από αυτούς τους ανθρώπους να τρώνε πάνω από 10.000 θερμίδες/ημέρα. 10.000 θερμίδες/ημέρα!! Ένας άνθρωπος μόνο έβαλε 5 κιλά με όλα αυτά. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι έβαλαν περισσότερο από 20% του σωματικού τους βάρους. Τι συνέβη όμως στην ενεργειακή τους δαπάνη; Ο Μεταβολισμός ή η Συνολική Ενεργειακή Δαπάνη (ΣΕΔ) αυξήθηκε κατά 50%.
Τι συμβαίνει; Λοιπόν, το σώμα αντιδρώντας στις αυξημένες θερμίδες, αυξάνει την ενέργεια που δαπανάει. Φανταστείτε ότι έχετε ένα τζάκι στο οποίο χρησιμοποιείται 1 κούτσουρο κάθε μέρα. Τώρα, ξαφνικά, βάζετε 5 κούτσουρα/ημέρα κάθε μέρα. Δε είναι καλύτερα που καίτε λίγα περισσότερα κούτσουρα; Φυσικά. Ούτε το σώμα είναι τόσο ανόητο ώστε να συνεχίσει να χρησιμοποιεί την ίδια ενέργεια, κι έτσι αυξάνει τη ΣΕΔ και αισθάνεται υπέροχα. Περισσότερη ενέργεια. Λιγότερο κρύο κλπ.
Όταν το πείραμα ολοκληρώθηκε, αυτό που εξέπληξε περισσότερο τους ερευνητές ήταν το πόσο γρήγορα το σωματικό βάρος επέστρεψε στο κανονικό. Πραγματικά, κανένας σχεδόν από τους συμμετέχοντες δε διατήρησε το βάρος που είχε πάρει. Εδώ, λοιπόν, βλέπουμε ότι η υπερβολική κατανάλωση φαγητού δεν οδηγεί, πρακτικά, στην παχυσαρκία. Το σώμα λειτουργεί περισσότερο ως θερμοστάτης. Παρόλο που το σωματικό βάρος μπορεί προσωρινά να υπερβεί το καθορισμένο σημείο, πολύ σύντομα τα πράγματα επιστρέφουν στο κανονικό.
Ας δούμε ένα πιο πρόσφατο πείραμα. Αυτό προέρχεται από τη μελέτη:
Μεταβολική αντίδραση σε πειραματική υπερφαγία σε αδύνατους και υπέρβαρους υγιείς εθελοντές, Am J Clin Nutr Oct 1992, 56(4): 641-55 Diaz EO
Στο πείραμα αυτό, πήραν ανθρώπους και τους υπέβαλαν σε υπερφαγία πάνω από 50% για ένα διάστημα 6 εβδομάδων και στη συνέχεια τους παρακολουθούσαν για 6 εβδομάδες. Η διατροφή αποτελούνταν από 46% υδατάνθρακες.

overfeeding-diaz-1992-400x283

Τι συνέβη με το βάρος τους; Μπορείτε να δείτε τα αποτελέσματα στο διάγραμμα παραπάνω. Κατά τη διάρκεια της υπερφαγικής περιόδου, το ποσοστό του λίπους πράγματι αυξήθηκε. Αλλά τι συνέβη μετά;
Είναι ξεκάθαρο ότι το σώμα πολύ γρήγορα και αυτόματα επιστρέφει στο αρχικό του βάρος. Σαν να έχει το σώμα ένα καθορισμένο βάρος (ΚΣΒ).
Τι συνέβη στη ΣΕΔ; Με τη χρήση της μεθόδου του διπλά σημασμένου ύδατος, καθώς και με την έμμεση θερμιδομετρία, ελέγχθηκε τι συνέβη στη ΣΕΔ των ατόμων όταν υπερτρέφονταν.

Ξεκινώντας με έναν μέσο όρο βάσης ΣΕΔ στα 13,2 MJ/ημέρα, η ΣΕΔ αυξήθηκε κατά 1,4 στα 15,0. Με άλλα λόγια, το σώμα αύξησε την ενεργειακή δαπάνη ώστε να κάψει τις επιπλέον θερμίδες που πήρε.

overfeeding-2

Μετά το τέλος της περιόδου υπερφαγίας, η ΣΕΔ μειώθηκε ξανά στα 13,1 MJ/ημέρα. Το σωματικό βάρος επανήλθε στα φυσιολογικά επίπεδα και η ΣΕΔ επίσης επέστρεψε στα φυσιολογικά επίπεδα.
Από τη μελέτη «συμπεραίνουμε ότι υπάρχουν αποδείξεις ότι ένας φυσιολογικός αισθητήρας ήταν ευαίσθητος στο γεγονός ότι το σωματικό βάρος είχε διαταραχθεί και προσπαθούσε να το επαναφέρει».
Με άλλα λόγια, φαίνεται ότι υπάρχει κάποιο σημείο καθορισμένου σωματικού βάρους (ΚΣΒ). Έγινε προσπάθεια να αυξηθεί το σωματικό βάρος μέσω υπερφαγίας, το σώμα όμως πάλεψε εναντίον της και επιτυχημένα κατάφερε να επιστρέψει στο καθορισμένο αρχικό του βάρος.
Η σημαντική ερώτηση, όμως, είναι αυτή:
Τι ελέγχει το καθορισμένο σωματικό βάρος; Αυτό χρειάζεται να το ξέρουμε για να δουλέψουμε αποτελεσματικά με το σώμα μας ώστε να χάσει βάρος. Δεν μπορούμε απλά να περιορίσουμε τις θερμίδες. Χρειάζεται να προσαρμόζουμε αυτό το καθορισμένο βάρος.
Πρακτικά λοιπόν φαίνεται ότι η υπερφαγία δεν προκαλεί σε καμία περίπτωση παχυσαρκία. Επομένως, κάθε προσπάθεια να χάσετε κιλά περιορίζοντας απλά και μόνο τις θερμίδες δεν πρόκειται να είναι αποτελεσματική, επειδή οι επιπλέον θερμίδες ποτέ δεν αποτελούσαν το πρόβλημα.

crap-not-true-2-600x200

Συνέχεια με το Θερμίδες Μέρος 11ο εδώ.

Για το πρώτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το δεύτερο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το τρίτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το τέταρτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το πέμπτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το έκτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το έβδομο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το όγδοο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το ένατο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Πηγή

Μετάφραση – επιμέλεια: Ελένη Τσιομπάνη

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση/αντιγραφή ή άλλη χρήση, χωρίς ξεκάθαρη αναφορά αυτού του δικτυακού τόπου ως πηγή του κειμένου.

Τα υπόλοιπα επιστημονικά άρθρα του ιστότοπου μπορείτε να τα βρείτε εδώ.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι πληροφορίες και οι ισχυρισμοί που αναφέρονται σε αυτόν τον ιστότοπο, έχουν εκπαιδευτικό σκοπό και δεν προορίζονται για να αντικαταστήσουν την συμβουλή του γιατρού σας. Το MBFKL δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές, συνταγογράφηση και διάγνωση ασθενειών. Οι απόψεις και οι διατροφικές συμβουλές που εκφράζονται από το MBFKL δεν στοχεύουν στην υποκατάσταση συμβατικών ιατρικών υπηρεσιών. Εάν έχετε κάποια σοβαρή ασθένεια ή θέμα υγείας, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s