Πώς η Δίαιτα μας Κάνει και Πεινάμε – Θερμίδες Μέρος 8/11

Για να βρείτε τα προηγούμενα μέρη, δείτε στο τέλος του  κειμένου.

Απώλεια βάρους

Έχουμε δει την ενεργειακή δαπάνη μακροπρόθεσμα. Ποιες είναι μερικές από τις ορμονικές αλλαγές που συνοδεύουν την απώλεια βάρους; Γι’αυτό, ας δούμε αυτή τη μελέτη:

Μακροπρόθεσμη Επιμονή των Ορμονικών Προσαρμογών στην Απώλεια Βάρους,

N Engl J Med 2011, 365:1597-1604 October 27, 2011 Sumithran P

hormonal-adaptations-to-weight-loss-1-460x295

Στην έρευνα αυτή συμμετείχαν 50 ασθενείς στους οποίους δόθηκαν υγρά σέικ (51% υδατάνθρακες). Κατά τη διάρκεια των πρώτων 10 εβδομάδων του πειράματος, προσλάμβαναν μόνο 500 θερμίδες την ημέρα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μία μέση απώλεια βάρους κατά 13,5 κιλά. Ως εδώ, καλά!
Στη συνέχεια, τους συστήθηκε μία δίαιτα για διατήρηση του βάρους τους με βάση την υπολογισμένη ενεργειακή τους δαπάνη. Οι ασθενείς, επίσης, παρακολουθούνταν κάθε 2 μήνες και παρακινούνταν να ασκούνται για 30 λεπτά κάθε μέρα. Τους δόθηκαν συμβουλές να τρώνε υδατάνθρακες με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και μία δίαιτα χαμηλών λιπαρών.
Εδώ τα πράγματα δεν πήγαν τόσο καλά. Παρόλες τις άριστες προσπάθειές τους, σχεδόν το μισό από το βάρος τους επανήλθε. Κατά μέσο όρο, στις εβδομάδες 10-62 επανακτήθηκαν 5,5 κιλά.

hormoal-adaptations-2-600x246

Στις εβδομάδες 0, 10 και 62, στους συμμετέχοντες πραγματοποιήθηκε ορμονική ανάλυση μετά από νηστεία και ένα προκαθορισμένο γεύμα. Ποια ήταν τα αποτελέσματα;
Η γκρελίνη είναι η πρώτη ορμόνη που θα δούμε – η επονομαζόμενη ορμόνη της πείνας. Βασικά, αυτή η ορμόνη είναι που μας κάνει να πεινάμε.
Οι ασθενείς ήταν περισσότερο πεινασμένοι μετά την αρχική φάση απώλειας βάρους, αλλά ακόμη και μετά από 62 εβδομάδες, η ορμόνη γκρελίνη έχει αυξηθεί σημαντικά. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι αισθάνονται περισσότερο πεινασμένοι. Η πείνα δεν τους εγκαταλείπει ποτέ.

Η επόμενη ορμόνη που θα κοιτάξουμε είναι το πεπτίδιο ΥΥ. Αυτή είναι μία ορμόνη κορεσμού που εκκρίνεται σε αντίδραση στις πρωτείνες και το λίπος. Το πεπτίδιο ΥΥ είναι, κατά βάση, που μας κάνει να αισθανόμαστε χορτάτοι. Επίσης, ανέλυσαν την ορμόνη αμυλίνη και την χολοκυστοκινίνη, αλλά τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια, έτσι στο διάγραμμα έχω συμπεριλάβει μόνο το πεπτίδιο ΥΥ.
Και πάλι, κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης απώλειας των κιλών, το πεπτίδιο ΥΥ ήταν σε μειωμένα επίπεδα, αλλά ακόμη και μετά από 62 εβδομάδες, το πεπτίδιο ΥΥ (καθώς και η αμυλίνη και η χολοκυστοκινίνη) ήταν σημαντικά μειωμένα. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι σε αντίδραση σε ένα προκαθορισμένο γεύμα, τα άτομα αισθάνονταν λιγότερο πλήρη. Το αίσθημα αυτό δεν μας εγκαταλείπει.

hormonal-adaptations-3-600x513

Αυτές οι ορμονικές αλλαγές συμβαίνουν σχεδόν αμέσως και επιμένουν σχεδόν για πάντα. Τα αποτελέσματα στην πείνα και στην όρεξη να φάμε φαίνονται στα δεξιά. Οι ασθενείς μετά την απώλεια βάρους αισθάνονταν περισσότεροι πεινασμένοι και με μεγαλύτερη όρεξη για φαγητό.
Γνωρίζουμε ήδη ότι οι ασθενείς σε μία δίαιτα τείνουν να αισθάνονται περισσότεροι πεινασμένοι. Όπως φαίνεται, αυτό δεν είναι κάποιου είδους ψυχολογικό βουντού. Τι μας κάνει να πεινάμε; Είναι οι ορμόνες.
Οι ορμόνες της πείνας (γκρελίνη) ήταν υψηλότερες κι αυτό προκάλεσε την μεγαλύτερη πείνα. Οι ορμόνες κορεσμού (αμυλίνη, πεπτίδιο ΥΥ και χολοκυστοκινίνη) ήταν χαμηλότερες κι επομένως, οι ασθενείς αισθάνονταν λιγότερο πλήρεις και είχαν μεγαλύτερη όρεξη για φαγητό.
Ας τα βάλουμε όλα αυτά μαζί κι ας τα σκεφτούμε από τη σκοπιά του σώματος. Θυμηθείτε ότι το σώμα λειτουργεί ως θερμοστάτης μέσα σε ένα συγκεκριμένο Καθορισμένο Σωματικό Βάρος (ΚΣΒ).
Ας υποθέσουμε ότι το ΚΣΒ μας είναι, για παράδειγμα, 100 κιλά. Μπορούμε να περιορίσουμε τις θερμίδες αλλά να αφήσουμε τα περιεχόμενα μακροστοιχεία τα ίδια (για παράδειγμα 50% υδατάνθρακες, 30% λίπος, 20% πρωτεϊνη). Για λίγο, θα χάσουμε βάρος – ας πούμε να πάμε στα 90 κιλά.
Ωστόσο, επειδή το ΚΣΒ μας εξακολουθεί να είναι 100 κιλά, το σώμα θα καταβάλλει κάθε προσπάθεια να επιστρέψει στα 100 κιλά. Αυτό θα ξεκινήσει σχεδόν αμέσως προσπαθώντας να μας πάει σε μία αύξηση της θερμιδικής μας πρόσληψης. Κι αυτό το κάνει αυξάνοντας τη γκρελίνη και καταστέλλοντας την αμυλίνη, το πεπτίδιο ΥΥ και την χολοκυστοκινίνη (ορμόνες κορεσμού). Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να μας κάνει να πεινάμε και να αυξηθεί η επιθυμία μας για να φάμε.
Την ίδια στιγμή, αυτή η μείωση του βάρους θα οδηγήσει σε μία μείωση της συνολικής ενεργειακής δαπάνης. Το σώμα θα ξεκινήσει να «κλείνει» τον μεταβολισμό του. Όπως είδαμε και από τις μελέτες λιμοκτονίας – η θερμοκρασία του σώματος πέφτει, ο καρδιακός παλμός πέφτει, η πίεση του αίματος πέφτει, και ο καρδιακός όγκος μειώνεται, όλα σε μία απελπισμένη προσπάθεια να διατηρηθεί η ενέργεια.
Υπάρχει επίσης και η ψυχολογική επίδραση που εμφανίζεται, όπως οι εμμονικές ιδές για το φαγητό και η αδυναμία συγκέντρωσης.

Το τελικό αποτέλεσμα – επανάκτηση του βάρους. Αυτό, φυσικά, είναι προφανές σε οποιονδήποτε έχει προσπαθήσει ποτέ να κάνει δίαιτα.
Όπως μπορείτε να δείτε, αυτό δεν έχει καμία, καμία, καμία, ΚΑΜΙΑ απολύτως σχέση με την έλλειψη θέλησης ή με κάποιο είδος ηθικής αποτυχίας. Είναι απλά μία ορμονική ζωτική λειτουργία. Αισθανόμαστε ότι πεινάμε, ότι κρυώνουμε, ότι είμαστε κουρασμένοι και θλιμμένοι. Όλα αυτά είναι πραγματικές, μετρήσιμες φυσιολογικές επιδράσεις της μείωσης των θερμίδων.
Έτσι, εν κατακλείδι. Όταν εστιάζουμε αποκλειστικά στις θερμίδες και στη μείωση των θερμίδων (Θερμιδική Μείωση ως Βασική), αγνοούμε το γεγονός ότι η απώλεια βάρους με αυτή τη μέθοδο θα καταλήξει στο σώμα μας να προσπαθεί απελπισμένα να επαναφέρει το βάρος στα αρχικά του επίπεδα. Πεινάμε και το σώμα σταματάει τον μεταβολισμό του για να διατηρήσει τις θερμίδες προκειμένου να επανακτήσει το χαμένο βάρος. Είναι απόλυτα εγγυημένο.
Πραγματικά, όλες οι μακροπρόθεσμες μελέτες σε δίαιτες (όπως η μαζική Women’s Health Initiative) έδειξαν επανάκτηση του βάρους. Μάλιστα, δε νομίζω καν ότι χρειάζεται να σας πείσω γι’αυτό το γεγονός. Ξέρετε ήδη στην καρδιά σας ότι αυτό είναι αλήθεια.
Κι έτσι, αυτός είναι ο βάρβαρος κύκλος της υπερ-φαγίας. Ξεκινάμε τρώγοντας λιγότερο. Χάνουμε κάποια κιλά. Μετά ο μεταβολισμός μας ελαττώνεται και αυξάνεται η πείνα. Ξεκινάμε να επανακτούμε κάποια κιλά. Τώρα διπλασιάζουμε τις προσπάθειές μας τρώγοντας ακόμη λιγότερο.

cycle-of-undereating-600x338
Λίγα κιλά ακόμη παρακάτω, αλλά και πάλι μειώνουμε την Ενεργειακή μας Δαπάνη και αυξάνουμε την πείνα. Τα κιλά αρχίζουν και ξανάρχονται. Κι αυτός ο κύκλος συνεχίζει μέχρι να γίνει αβάσταχτος.
Στο σημείο αυτό, δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε αυτή τη δίαιτα και ξαναγυρνάμε πίσω στο αρχικό μας βάρος. Οι φίλοι μας, οι οικογένεια, οι ιατρικοί επαγγελματίες τώρα κατηγορούν το θύμα καθώς ενδόμυχα σκέφτονται ότι αυτό είναι ‘δικό μας λάθος’ που δεν μπορέσαμε να χάσουμε τα κιλά. Με κάποιον τρόπο, αισθανόμαστε ότι είμαστε αποτυχημένοι. Συμβαίνει σε όλους μας – ακόμη και σε γιατρούς. Σας θυμίζει κάτι; Ναι, το περίμενα.

Συνέχεια με το Θερμίδες Μέρος 9ο εδώ.

Για το πρώτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το δεύτερο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το τρίτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το τέταρτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το πέμπτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το έκτο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Για το έβδομο μέρος κάντε κλικ εδώ.

Πηγή

Μετάφραση – επιμέλεια: Ελένη Τσιομπάνη

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση/αντιγραφή ή άλλη χρήση, χωρίς ξεκάθαρη αναφορά αυτού του δικτυακού τόπου ως πηγή του κειμένου.

Όλα τα επιστημονικά άρθρα θα τα βρείτε εδώ

ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι πληροφορίες και οι ισχυρισμοί που αναφέρονται σε αυτόν τον ιστότοπο, έχουν εκπαιδευτικό σκοπό και δεν προορίζονται για να αντικαταστήσουν την συμβουλή του γιατρού σας. Το MBFKL δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές, συνταγογράφηση και διάγνωση ασθενειών. Οι απόψεις και οι διατροφικές συμβουλές που εκφράζονται από το MBFKL δεν στοχεύουν στην υποκατάσταση συμβατικών ιατρικών υπηρεσιών. Εάν έχετε κάποια σοβαρή ασθένεια ή θέμα υγείας, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας.

Advertisements

3 comments

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s