Μη σε πιάνει πανικός – Μάλλον φταίει η διατροφή σου!

Η κατάρα των κρίσεων πανικού

Σχεδόν όλοι μας έχουμε βιώσει κάποια κατάσταση πανικού στη ζωή μας. Ξέρεις, εκείνο το αίσθημα απόλυτης και ανεξέλεγκτης ανησυχίας και τρόμου, που συνοδεύονται από κρύο ιδρώτα, κοφτή ανάσα, ταχυπαλμία και αίσθηση αδυναμίας στα πόδια. Υπό κανονικές συνθήκες, αμφιβάλλω αν κανείς θα δεχόταν οικειοθελώς να βιώσει μια τέτοια εμπειρία, αφού είναι τόσο δυσάρεστη που φτάνει να είναι ανυπόφορη.

Ουσιαστικά, υπάρχουν δυο μορφές αυτού του τύπου πανικού. Ο πρώτος είναι η αντίδραση σε καταστάσεις που επιφέρουν μεγάλο άγχος, που έχει γίνει φύση μας από τον καιρό που ο άνθρωπος αντιμετώπιζε άγρια θηρία και καταστάσεις κινδύνου οι οποίες τον έκαναν είτε να ορθώσει ανάστημα και να πολεμήσει είτε να τραπεί σε φυγή για να γλυτώσει. Επιστημονικά εξηγείται ως αποτέλεσμα ενεργοποίησης του συμπαθητικού νευρικού συστήματος σε συνδυασμό με την έκλυση αδρεναλίνης από τον επινεφρίδιο αδένα. Υπάρχει και αντίστροφος μηχανισμός, όπου το σύστημα επιστρέφει στην ομοιόσταση, αφού εκλείψει ο κίνδυνος.

Στη διάρκεια των τελευταίων 100 περίπου, η έννοια της διαταραχής πανικού άρχισε να αναπτύσσεται στην ψυχιατρική κοινότητα. Ο όρος «διαταραχή πανικού» δεν υπήρχε καν στο λεξικό της ψυχιατρικής, μέχρι την έκδοση DSM III, το 1980. Το θεωρώ κάπως περίεργο, επειδή οι περισσότερες ψυχιατρικές παθήσεις είχαν περιγραφεί λεπτομερώς, αιώνες πριν. Η κατάσταση γενικευμένου άγχους σαφώς περιγραφόταν συχνά από την αρχαιότητα, ωστόσο η έννοια της διαταραχής πανικού δεν παρουσιάστηκε ως ξεχωριστή ασθένεια παρά μόνο κατά τα τελευταία 30 χρόνια. Η πρόσφατη έκδοση του DSM V ορίζει τη διαταραχή πανικού ως διαταραχή που αποτελείται από «επαναλαμβανόμενες αιφνίδιες κρίσεις πανικού» μια από τις οποίες συνεχίζει με περίοδο ανησυχίας ενός μηνός ή περισσότερο, ότι θα επέλθουν κι άλλες κρίσεις πανικού με εκδήλωση σημαντικά δυσπροσάρμοστης συμπεριφοράς για την αποφυγή περαιτέρω κρίσεων πανικού.

Τα επίπεδα διαταραχής πανικού γενικά στις μέρες μας είναι ιδιαίτερα υψηλά, ειδικά αφού η έννοια δεν απέκτησε τη σύγχρονή της μορφή πριν τη δεκαετία του 1980. Όταν συνδυάζεται η συχνότητα της διαταραχής πανικού με άλλες διαταραχές άγχους όπως η διαταραχή γενικευμένου άγχους, είναι φανερό ότι για πρώτη φορά στην ιστορία, το άγχος γίνεται το νούμερο ένα πρόβλημα ψυχικής υγείας. Αυτή η αύξηση άγχους μπορεί να οφείλεται μόνο σε δυο λόγους: Είτε η διαταραχή πανικού και οι άλλες καταστάσεις πανικού πραγματικά αυξάνουν σε συχνότητα, ή έχουμε γίνει ικανότεροι στη διάγνωσή τους. Εγώ θεωρώ ότι πιθανό να παίζουν και τα δυο σενάρια.

Αν η διαταραχή πανικού και οι άλλες καταστάσεις πανικού παρουσιάζονται όλο και συχνότερα, γιατί μπορεί να συμβαίνει αυτό; Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει, ας δούμε ποια είναι η αιτία τους. Οι κρίσεις πανικού μοιάζουν με την αντίδραση του ανθρώπου που οι επιλογές του ήταν να ορθώσει ανάστημα και να πολεμήσει ή να τραπεί σε φυγή για να γλυτώσει. Αυτή η περίφημη αντίδραση “fight or flight” («πολέμα ή φύγε») συμβαίνει σε πραγματικές καταστάσεις κινδύνου, αλλά οι κρίσεις πανικού συμβαίνουν αυθόρμητα, χωρίς φανερό ερέθισμα. Δείχνει να είναι μια νέα φυσιολογική διαδικασία. Γνωρίζουμε πως κληρονομικοί παράγοντες παίζουν μεγάλο ρόλο, αλλά το φαινόμενο δεν είναι πλήρως κατανοητό. Ξέρουμε πως οι κοινές διαταραχές άγχους συνδέονται με άλλες ψυχιατρικές ή ιατρικές διαταραχές. όμως επειδή τα ερεθίσματα της παθολογίας δεν έχουν βρεθεί, οι έννοια έχει παραμείνει σε ακαδημαϊκό επίπεδο.

Τα μοτίβα της διαταραχής

Στη διάρκεια των πολλών ετών εξάσκησης του επαγγέλματός μου, και εστιάζοντας στα συμπτώματα που παρουσίαζαν οι ασθενείς μου, παρατήρησα ότι 22 συμπτώματα αναπτύσσονταν σταδιακά σε πολλούς από αυτούς. Ταυτόχρονα έδινα μεγάλη προσοχή στην μεταβολική τους κατάσταση και έκανα μετρήσεις της σωματικής τους διάπλασης για την αξιολόγηση της παχυσαρκίας. Παρατήρησα πως τα συμπτώματα δυσλειτουργίας του εγκεφάλου τους πάντα οδηγούσαν στην μεταβολική τους κατάσταση και τη σωματική τους διάπλαση. Έβλεπα δηλαδή ένα μοτίβο στη διαταραχή που σταδιακά αποκρυσταλλώθηκε σε μια νέα διαταραχή που τώρα ονομάζω σύνδρομο CARB ή Αναστρέψιμο Εγκεφαλικό σύνδρομο Συνδεόμενο με Υδατάνθρακες. Ήταν επίσης ολοφάνερο σε μένα πως το ερέθισμα για αυτή τη διαταραχή ήταν η έκθεση σε υπερβολικά επεξεργασμένες τροφές, συμπεριλαμβανομένης της πρόσθετης φρουκτόζης κυρίως από πρόσθετα σάκχαρα, υδατάνθρακες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη από σπόρους δημητριακών κυρίως και λιπαρά οξέα ωμέγα 6 από φυτικά έλαια. Φυσικά, αυτά βρίσκονται σε τρόφιμα όπως η πίτσα, τα σνακ ή τα δημητριακά του πρωινού.

Δείξε μου την παθολογία

Στην ερώτηση «πώς» απαντούμε μαντεύοντας επειδή δεν έχουν γίνει ακόμα τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες για τη διερεύνηση αυτού του θέματος. Ας κάνω ωστόσο μια προσπάθεια να αγγίξω το θέμα από περιθωριακή επιστημονική άποψη. Πριν χρόνια δύο επιστήμονες από το ΜΙΤ απέδειξαν πως όταν καταναλώνουμε ζάχαρη και υδατάνθρακες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη, μπαίνουν στον εγκέφαλο αυξανόμενες ποσότητες τρυπτοφάνης και η τρυπτοφάνη στη συνέχεια μετατρέπεται σε 5-htp και τελικά σε σεροτονίνη που έχει καταπραϋντική επίδραση στους νευροδιαβιβαστές. Έτσι, τα ντόνατς που τρως δίνουν μια προσωρινή ώθηση στη σεροτονίνη που βοηθά να δώσει βάρος στην κλασσική έκφραση «παρηγορητική τροφή» (comfort food). Οι επιστήμονες θεώρησαν πως αυτή η σεροτονίνη θα μετρίαζε την πείνα στο επόμενο γεύμα, και δημιούργησαν τη Δίαιτα της Σεροτονίνης, όπου συστήνεται η κατανάλωση πρόχειρου φαγητού πριν από κάθε γεύμα σε μια προσπάθεια μείωσης του φαγητού γενικότερα. Δε χρειάζεται και πολλή φαντασία για να μαντέψει κανείς την εξέλιξη!

Εξαντλημένος Εγκέφαλος = Σύνδρομο CARB

Επίσης δεν συνειδητοποίησαν πως όλη αυτή η απόρριψη σεροτονίνης ενδεχομένως να οδηγούσε τελικά σε έλλειψη σεροτονίνης. Έχει ακόμα αποδειχθεί πως τα πολύ καταπραϋντικά τρόφιμα ενεργοποιούν τα κέντρα απόλαυσης της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, η συχνή έκλυση της οποίας οδηγεί επίσης σε εξάντλησή της. Τι μένει όταν αφαιρείς το μεγαλύτερο μέρος ντοπαμίνης και σεροτονίνης; Νομίζω πως το μόνο που μένει είναι μια μακροσκελής λίστα από συμπτώματα δυσλειτουργικού εγκεφάλου.

Τι θα λέγατε για ένα όξινο ταξιδάκι;

Έχει ακόμα ενδιαφέρον να σημειώσει κανείς ότι τα άτομα που υποφέρουν από κρίσεις πανικού φαίνεται να δημιουργούν περισσότερο γαλακτικό οξύ στον εγκέφαλο κι αυτό κάνει το περιβάλλον του κάπως πιο όξινο. Κάποια άτομα έχουν κυκλώματα φόβου με ευαισθησία στο όξινο περιβάλλον και όλη αυτή η συγκέντρωση γαλακτικού οξέος θα μπορούσε να ευθύνεται για τις αυθόρμητες κρίσεις πανικού. Εδώ έχει ενδιαφέρον να σημειωθεί πως τουλάχιστον 25% της φρουκτόζης που καταναλώνουμε μετατρέπεται σε γαλακτικό οξύ. Ο περισσότερος κόσμος λαμβάνει τη φρουκτόζη από τα σάκχαρα στα επεξεργασμένα τρόφιμα. Φαίνεται λοιπόν να γίνεται πιο πιθανή η σύνδεση μεταξύ ντόνατς και πανικού. Η κετογονική διατροφή προωθεί τη μετατροπή της γλουταμινικής ουσίας σε γ-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA), που είναι ένας από τους πιο ανασταλτικούς νευροδιαβιβαστές- αυτή είναι η κύρια αιτία για την οποία η κετογονική διατροφή έχει αποβεί ιδιαίτερα αποτελεσματική στην καταστολή των επιληπτικών κρίσεων σε παιδιά.

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν καλά ελεγχόμενες μελέτες σε ανθρώπους που να αποδεικνύουν πως η κετογονική διατροφή είναι αποτελεσματική για την καταπολέμηση της διαταραχής πανικού. Κάποια άτομα έχουν αναφέρει πως αντίθετα η μετάβαση σε κετογονική διατροφή αυξάνει το άγχος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ειδικά σε αρχικά στάδια, είναι πιθανό να μη προσλαμβάνουν αρκετές θερμίδες από λίπος και παθαίνουν υπογλυκαιμία. Υπάρχουν μαρτυρίες που λένε πως η προσθήκη της διακοπτόμενης νηστείας στην κετογονική διατροφή βελτιώνει την αποτελεσματικότητα της διατροφής, ειδικά για την απώλεια βάρους, την αντιστροφή του μεταβολικού συνδρόμου και τον ζαχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Πες μου, γιατρέ μου, τι να κάνω;

Παρότι υποψιάζομαι ότι η σωστή προσέγγιση της κετογονικής διατροφής μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του άγχους και του πανικού, γνωρίζουμε ότι είναι πολύ αποτελεσματική σε περιπτώσεις μεταβολικού συνδρόμου, προ-διαβήτη, διαβήτη τύπου 2 και παχυσαρκίας. Τα συμπτώματα εγκεφαλικής δυσλειτουργίας που συνδέονται με τη διαταραχή πανικού φαίνεται να συνδέονται, σε θεωρητικό τουλάχιστον επίπεδο, με αυτά τα μεταβολικά προβλήματα μέσω του συνδρόμου CARB. Επειδή η αλλαγή της διατροφής ενέχει πολύ χαμηλό κίνδυνο, δεν έχετε παρά να την δοκιμάσετε! Αν έχετε σκοπό να ξεκινήσετε κετογονική διατροφή, συστήνω ανεπιφύλακτα να ακολουθήσετε τις συμβουλές των ειδικών. Όσον αφορά τη θεραπευτική κέτωση, καλό σημείο εκκίνησης είναι ή το εξαιρετική βιβλίο του Δρα Τζέισον Φουνγκ «Ο Κώδικας τη Παχυσαρκίας» (The Obesity Code) ή το «Κέτο Διαύγεια» (Keto Clarity) του Τζίμι Μουρ. Αυτοί οι δύο δάσκαλοι της κετογονικής διατροφής συνεργάστηκαν στο βιβλίο «Ο Πλήρης Οδηγός της Νηστείας» (The Complete Guide to Fasting). Οι πιθανότητες να έχετε επιτυχία είναι μεγαλύτερες αν ακολουθήσετε τις οδηγίες αυτών των δασκάλων για υγιεινή διατροφή. Δείτε επίσης τον διαδικτυακό τόπο του Τζόζεφ Μέρκολα, όπου θα βρείτε ατέλειωτες πληροφορίες για υγιεινή διατροφή και άσκηση. Είναι από αυτούς που πρεσβεύουν διατροφική κέτωση και διακοπτόμενη νηστεία. [Σημείωση: όλα αυτά υπάρχουν μόνο στην αγγλική γλώσσα, δυστυχώς]

Ας στραφούμε στα θρανία της διατροφικής εκπαίδευσης

Σίγουρα οι παραπάνω πηγές δεν είναι οι μοναδικές. Υπάρχει μεγάλη βιβλιογραφία (στα αγγλικά) σχετικά με το θέμα αλλά και τις βλάβες που συνεπάγονται τα πρόσθετα σάκχαρα. Ο καθένας από εμάς είναι διαφορετικός και έχει μεγάλη σημασία να «ακούμε» τον οργανισμό μας ώστε να ακολουθούμε την προσέγγιση που μας κάνει να νιώθουμε πιο υγιείς. Ακολουθώντας τον σωστό για μας δρόμο, είναι το πιθανότερο να εξαφανιστούν τυχόν συμπτώματα CARB και τα μεταβολικά προβλήματα που μας ταλαιπωρούν και το επιπλέον λίπος του σώματος σιγά σιγά να λιώσει. Υπάρχει τίποτα καλύτερο από έναν εγκέφαλο που λειτουργεί όπως πρέπει και μια εξαιρετική μεταβολική υγεία;

Πηγή

Μετάφραση – επιμέλεια: Λίνα Παπαδοπούλου

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση/αντιγραφή ή άλλη χρήση, χωρίς ξεκάθαρη αναφορά αυτού του δικτυακού τόπου ως πηγή του κειμένου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s